• BIST 106.239
  • Altın 161,321
  • Dolar 3,8713
  • Euro 4,5671
  • İstanbul 15 °C
  • Ankara 0 °C

Enürezis (alt ıslatma)

Güllü Bal

Çocuklar gelişim aşamasında birçok yeni davranışlar öğrenirler ve edindikleri bu yeni davranışları hayatlarında uygulamaya başlarlar. Yeni davranışlar ve beceriler çoğu zaman çocuğun işini kolaylaştıran olumlu şeyler olsa da bazen çocuklarımızda olmasını istemediğimiz olumsuz davranışlarda ortaya çıkmaktadır.  Tuvalet eğitiminin tam olarak sağlanamaması sonucu ortaya çıkan ‘’enürezis’’ bunlardan biridir.

            Çocuklarda 2-3 yaşlarına gelene kadar mesane kontrolü yoktur. Bu nedenle altlarını ıslatırlar. 2.5-3.5 yaşlarına geldiklerinde mesane kontrolleri gelişmeye başlamaktadır. Bu yaşlarda gündüz çiş kontrolünü gerçekleştirebilirler. Ancak gece çiş kontrolü daha sonraki süreçte gerçekleşmektedir. Çocuklarda olağan bir tuvalet eğitimi 4 yaş sonlarında tamamlanmaktadır. Enürezis diye adlandırdığımız çocuğun çişini kontrol edememesi ve altını ıslatması problemi ise çocuklar 4 yaşını tamamladıktan sonra ortaya çıkmaktadır.

            4 yaşını doldurmuş bir çocuk 6 ay süreyle devam eden ve haftada en az 2 defa olmak şartıyla altını ıslatıyorsa buna  ‘enürezis’ tanısı konulur. Enürezis iki şekilde ortaya çıkmaktadır. Birincil enüreziste çocukta doğumdan itibaren mesane kontrolü gelişmemiştir. Bu duruma sebep olarak sinir-kas sistemi kontrolünün tam olarak sağlanamamış olması gösterilebilir. Bu sorun tedavi edilirse zamanla geçer ve çocuktaki çiş kontrolü zamanla yaşıtlarıyla aynı seviyeye gelmektedir.

            İkincil enürezis dediğimiz alt ıslatma sorunu ise çocukta mesane kontrolü gerçekleştikten sonra tekrar bir gerileme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bu gerilemenin altında daha çok psikolojik nedenler yatmaktadır. Bu nedenle çocuğun probleminin çözümü için çevresel ve ailevi psiko-sosyal faktörleri araştırmak gerekmektedir.

            Çocuklarda görülen alt ıslatma davranışının altında yatan birçok faktör vardır. Bunları fiziksel ve psikolojik faktörler olarak ele alabiliriz. Fiziksel faktörleri; diyabet, sinir-kas kontrolünün gecikmesi, idrar yolu enfeksiyonları, aşırı tuzlu ve sulu yemek yeme,  derin uyku ve bel ve ayak gibi vücudun hassas bölgelerinin üşütülmesi olarak sıralayabiliriz.

            Alt ıslatma davranışının altında yatan sebeplerin tespiti için öncelikle fiziksel kontroller yapılmalıdır. Eğer sorunun altında yatan hiçbir fiziksel neden yoksa bu sefer psikolojik nedenler araştırılmalıdır. Enürezisin altında yatan birçok psikolojik faktörden söz edilebilir. Psikolojik nedenlerin çoğu aile kökenlidir. Kontrolcü, eleştirel, tuvalet eğitimi konusunda sabırsız ve baskıcı anne- babalar, anne-baba arasındaki anlaşmazlıklar ve olumsuz iletişim, anne-babanın boşanması çocuğu derinden etkileyen faktörlerdir. Ayrıca anne-babanın aşırı koruyucu ve hoşgörülü davranması sonucunda çocukta bebeksi davranışların devam ettiği gözlenmektedir. Okula başlama, kardeş kıskançlığı, ev, okul ve ya ortam değişikliği, doğal afet, tecavüz, kaza gibi travmatik yaşantılar, gün içinde maruz kalınan aşırı korkular çocukta alt ıslatma davranışını tetiklemektedir.

            Enürezisin tedavisi için daha önce de belirttiğimiz gibi ilk olarak fiziksel nedenler araştırılmalıdır. Sorun eğer fiziksel nedenlerden kaynaklanıyorsa nedenin tedavi edilmesiyle alt ıslatma davranışı da ortadan kalkacaktır. Ancak sorunun altında yatan nedenler psikolojik ise burada aileye ve çocuğun sosyal çevresine büyük görev düşmektedir. Baskıcı, eleştirel, kontrolcü anne baba tutumları çocukta alt ıslatmayı tetiklediği için çocuklara bu şekilde yaklaşmamaya dikkat edilmelidir. Çocuk altını ıslattı diye asla cezalandırılmamalıdır. Bu tür davranışlar çocuğun cesaretinin ve öz güveninin daha çok zedelenmesine yol açacaktır. Anne babanın çocuğa, bu durumun yalnızca kendisinde değil başkalarında da görülebileceğini, kendisinin de isteyerek bunu yapmadığını bildiklerini ve bu sorunu çözmek için ona güvendiklerini mantıklı bir şekilde ifade etmeleri gerekmektedir. Çünkü eğer çocuk sorunun nedenini ve çözüm yollarını anlayabilirse bu davranışın ortadan kalkması da kolaylaşacaktır.

            Çocuklara gece yatmadan önce sulu yiyecekler yedirmemeye dikkat edilmelidir. Gece boyunca belirli aralıklarla çocuğu tuvalete uyandırmak onun çiş kontrolünü edinmesine katkı sağlayacaktır. Ayrıca çocuk altını ıslattığında kıyafetleri ve ya bezi hemen değiştirilerek ıslaklık ve kuruluk arasındaki farkı hissetmesi sağlanabilir.

            Çocuklarda olumsuz davranışları söndürmenin ve davranış değişikliğini gerçekleştirebilmenin en etkili yollarından biri ödül yöntemidir. Çocuğu gerçekleştirdiği olumsuz davranışlar için cezalandırmak yerine olumlu davranışları için ödüllendirmek davranış değişikliği için çocuğu daha çok teşvik edecektir.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Sağlık Gündemi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 05343258300